Kontakt | Mapa witryny | Szukaj
Strona główna Sondy planetarne Sondy księżycowe Satelity ziemskie
Satelity ziemskie
XMM-Newton
Inne oznaczenia i nazwy:
   • X-ray Multimirror Mission
   • 1999-066A
   • Newton
   • 25989
   • XMM

Data startu: 10 grudnia 1999 roku o 14:32:00 czasu uniwersalnego
Masa całkowita obserwatorium: 3800 kg

Opis misji
XMM-Newton jest największym obserwatorium kosmicznym zbudowanym przez Europejską Agencję Kosmiczną. Przeznaczony jest do badania obiektów kosmicznych w świetle "miękkiego" promieniowania rentgenowskiego. Do zadań obserwatorium należy wyjaśnienie pochodzenia rentgenowskiego promieniowania tła, badanie promieniowania rentgenowskiego emitowanego przez gaz w gromadach galaktyk, badanie gwiazd, galaktyk oraz akrecji materii w układach gwiazd podwójnych, przeprowadzenie pomiarów spektroskopowych pozostałości po supernowych w sąsiednich galaktykach.

Instrumenty naukowe
Obserwatorium zostało wyposażone w trzy instrumenty badawcze: EPIC, RGS oraz OM. Całkowita masa instrumentów naukowych wynosi 565 kilogramów.

   • EPIC (European Photon Imaging Camera) - instrument składa się z trzech kamer CCD umieszczonych w ogniskach zwierciadeł. Dwie kamery (MOS-CCD) składają się z siedmiu krzemowych chipów (każdy o matrycy 600 na 600 pikseli) i przeznaczone są do detekcji promieniowania rentgenowskiego o energii od 0,1 do 15 keV (1-120 Å). Trzecia kamera (PN-CCD) składa się z dwunastu chipów CCD, każdy o matrycy 64 na 200 pikseli. Użycie technologii p-n sprawia, że kamera jest szczególnie przydatna do detekcji promieniowania rentgenowskiego o energii poniżej 0,5 keV oraz powyżej 6 keV. Wszystkie kamery chłodzone są do temperatury około -100 °C.

   • RGS (Reflection Grating Spectrometer) - przyrząd składa się z dwóch zestawów dyfrakcyjnych (umieszczonych tuż za dwoma zwierciadłami) oraz dwóch kamer CCD. Każdy zestaw składa się z 182 pojedynczych siatek dyfrakcyjnych (200 µm warstwa złota - w której wycięto 600 szczelin na 1 mm - naniesiona na płytkę z węglika krzemu. Promieniowanie które nie ulegnie dyspersji na siatkach (około 60 procent), trafia do kamer MOS przyrządu EPIC. Pozostałe promieniowanie, trafia do dwóch kamer CCD instrumentu RGS. Każda kamera składa się z dziewięciu chipów CCD (matryca 768 na 1024 pikseli) ułożonych liniowo. Spektralny zakres pracy detektorów (5-35 Å) obejmuje promieniowanie rentgenowskie emitowane w wyniku przejść elektronowych w powłoce K atomów tlenu, neonu, magnezu, glinu, krzemu oraz przejść elektronowych powłoce L atomów żelaza. W celu minimalizacji szumów, kamery chłodzone są do temperatury około -100 °C.

   • OM (Optical Monitor) - instrument składa się z teleskopu o średnicy zwierciadła 30 centymetrów (układ Ritchey-Chretien) i ogniskowej o długości 3,8 metra (f/12,7), dwóch identycznych zestawów filtrów (jeden zapasowy) oraz dwóch detektorów (jeden zapasowy). Każdy zestaw filtrów zawiera jedenaście pozycji (w tym sześć szerokopasmowych: U, B, V, UVW1, UVM2 i UVW2) pokrywających zakres widmowy od 170 do 650 nm. Każdy detektor składa się z płytki mikrokanalikowej (działa jako wzmacniacz obrazu) oraz matrycy CCD (384 na 288 pikseli, w tym układ aktywny 254 na 254 pikseli).

Przebieg misji
   • 10 grudnia 1999 roku - o godzinie 14:32:00 czasu uniwersalnego z kosmodromu Kourou w Gujanie Francuskiej wystartowała rakieta nośna Ariane 5G z obserwatorium rentgenowskim XMM-Newton na pokładzie.
   • 5 kwietnia 2012 roku - komisja Senior Review Committee zarekomendowała sfinansowanie dwuletniego udziału USA w misji obserwatorium (decyzja o ewentualnym kolejnym dwuletnim przedłużeniu finansowania może zapaść w 2014 roku). Więcej >>
Data ostatniej aktualizacji: