sondy kosmiczne
MSL Curiosity
MSL Curiosity
Inne oznaczenia i nazwy:
   • Mars Science Laboratory
   • 2011-070A
   • 37936
   • MSL

Data startu: 26 listopada 2011 roku o godzinie 15:02:00,237 czasu uniwersalnego
Masa całkowita sondy: około 3893 kg, w tym łazik 899 kg

Cel misji
Curiosity jest kolejnym łazikiem NASA, który wykonał najbardziej precyzyjne z dotychczasowych lądowań na Marsie. Curiosity jest trzykrotnie cięższy i dwukrotnie szerszy niż łaziki MER, a na jego pokładzie znajdują się bardziej zaawansowane instrumenty naukowe. Pozwolą one zbadać geologię, atmosferę oraz warunki środowiskowe na Marsie, oraz sprawdzą czy kiedykolwiek mogły tam istnieć warunki sprzyjające powstaniu życia. Zakłada się, że Curiosity będzie działał przez co najmniej jeden rok marsjański (668 dni marsjańskich/686 dni ziemskich) i zbada w tym czasie obszar znacznie większy niż poprzednie łaziki.

Budowa łazika Curiosity
Głównym elementem łazika Curiosity jest skrzynia nadwozia, zamontowana na specjalnym sześciokołowym zawieszeniu. W jej izolowanym termicznie wnętrzu znajdzie się cała elektronika łazika. Na górnej powierzchni skrzyni zostanie zamontowany maszt z kilkoma przyrządami naukowymi, anteny wysokiego i niskiego zysku oraz antena UHF. W przedniej części nadwozia zostanie zamontowany wysięgnik z zestawem instrumentów naukowych, natomiast w tylnej generator termoelektryczny RTG.

System jezdny łazika będzie składać się ze specjalnego "terenowego" zawieszenia oraz sześciu kół. Każde z nich wyposażone będzie we własny silnik napędowy. Dwa przednie i dwa tylne koła będą mieć niezależne sterowanie, co pozwoli łazikowi na wykonanie 360 stopniowego obrotu w miejscu. Na płaskiej twardej nawierzchni łazik będzie mógł rozwinąć maksymalną prędkość około 4 cm/s. Teoretycznie MSL będzie mógł wjeżdżać na stoki o nachyleniu 45 stopni (bez zsuwania się), jednak specjalne "ochronne" oprogramowanie będzie unikało nachyleń większych niż 30 stopni.

W łaziku zostanie zamontowana jednostka inercyjna, która pozwoli oszacować nachylenia łazika wzdłuż jego trzech osi głównych oraz pomoże wykonać precyzyjne manewry.

W odróżnieniu od poprzednich łazików marsjańskich, Curiosity zostanie wyposażony w generator termoelektryczny (RTG), który wytwarza energię elektryczną z ciepła rozpadu promieniotwórczego plutonu. To źródło energii zapewni działanie łazika przez co najmniej jeden rok marsjański oraz znacznie zwiększy jego mobilność i operacyjną elastyczność.

Bezpośrednią komunikację łazika z Ziemią zapewnią anteny wysokiego i niskiego zysku (HGA i LGA). Komunikacja z orbiterem MRO będzie prowadzona dzięki antenie UHF.

Aby uchronić wrażliwą elektronikę łazika przed zbytnim wychłodzeniem w czasie marsjańskich nocy, zastosowanych zostanie kilka metod zabezpieczających. Aby zmniejszyć ilość ciepła traconego przez łazik, pokryje się go specjalną izolacją termiczną. W przypadku gdy temperatura we wnętrzu pojazdu spadnie poniżej dopuszczalnego poziomu, automatycznie włączą się wewnętrzne grzejniki elektryczne.

Centralnym elementem systemu elektronicznego będzie zdublowany komputer pokładowy sprzężony z 256 MB pamięcią DRAM oraz 256 kB pamięcią EEPROM. Dane inżynieryjne oraz naukowe zapisywane będą w 2 GB pamięci flash.

Instrumenty naukowe
Na pokładzie łazika znajdzie się dziesięć instrumentów naukowych; trzy kamery: MastCam, MAHLI oraz MARDI; cztery spektrometry: APXS, ChemCam, CheMin i SAM; dwa detektory promieniowania: RAD i DAN; oraz detektory stacji meteo - REMS. Zestaw instrumentów uzupełniają jeszcze kamery inżynieryjne: cztery Hazcam i dwie Navcam.

   • MastCam - Mast Camera.
   • MAHLI - Mars Hand Lens Imager.
   • MARDI - Mars Descent Imager.
   • APXS - Alpha Particle X-Ray Spectrometer.
   • ChemCam - Chemistry & Camera.
   • CheMin - Chemistry & Mineralogy X-Ray Diffraction/X-Ray Fluorescence Instrument.
   • SAM - Sample Analysis at Mars Instrument Suite.
   • RAD - Radiation Assessment Detector.
   • DAN - Dynamic of Albedo Neutrons.
   • REMS - Rover Environmental Monitoring Station.

Propozycje lądowisk
Do 6 lipca 2011 roku rozważano cztery miejsca ewentualnego lądowania:
Holden Crater Fan - 26,4 °S; 325,3 °E
Gale Crater - 2 °N, 357 °E
Mawrth Vallis - 24 °N, 341 °E
oraz Eberswalde Crater Delta - 24 °S, 327 °E

Dotychczasowy przebieg misji
   • Czerwiec 2006 - ogłoszono, że rakietą nośną dla Curiosity będzie Atlas V 541.
   • Wrzesień 2006 roku - kwatera główna NASA ogłasza, że start Curiosity nastąpi w 2009 roku.
   • Kwiecień 2008 - przekroczenie budżetu projektu - brakujące 235 milionów dolarów (24%) planowano pozyskać ograniczając pozostałe misje marsjańskie.
   • 20 sierpnia 2008 - w JPL przeprowadzono udany test zawieszenia łazika.
   • 10 października 2008 - kierownictwo NASA zadecydowało o kontynuowaniu realizacji projektu Curiosity, przeznaczając na ten cel dodatkowe 300 milionów dolarów.
   • 20 listopada 2008 - listę potencjalnych miejsc lądowania Curiosity zawężono do czterech rejonów: Eberswalde Crater Delta, Gale Crater, Holden Crater Fan, Mawrth Vallis.
   • 4 grudnia 2008 - z powodu napotkanych trudności technicznych i opóźnień, NASA opóźniła wystrzelenie łazika o ponad dwa lata (na październik 2011 rok).
   • 27 maja 2009 - specjalna komisja wybrała nową nazwę łazika - Curiosity. Zwycięską propozycję przesłała 12-letnia Clara Ma z Lenexa (Kanzas).
   • 20 maja 2010 - Jet Propulsion Laboratory (JPL) oficjalnie ogłosiło okno startowe rakiety z łazikiem Curiosity (25 listopada - 18 grudnia) oraz termin lądowania na Marsie (6-20 sierpnia 2012).
   • 23 lipca 2010 - w JPL przeprowadzono "naziemny" test układu jezdnego łazika - sprawdzono działanie silników napędowych kół jak również aktywatorów sterujących skrętem.
   • 13 maja 2011 - pierwsze elementy łazika Curiosity (stopień podróżny, osłona tylna i osłona termiczna) zostały przetransportowane do Kennedy Space Center i umieszczone w budynku PHSF (z ang. Payload Hazardous Servicing Facility).
   • 22 czerwca 2011 - na pokładzie samolotu transportowego C-17 kontener z łazikiem Curiosity dotarł do Kennedy Space Center i został umieszczony w budynku PHSF. Więcej...
   • 6 lipca 2011 - naukowcy zawęzili listę potencjalnych lądowisk Curiosity do dwóch: pradawna delta rzeczna w kraterze Eberswalde oraz łańcuch wzniesień w kraterze Gale. Więcej...
   • 22 lipca 2011 - naukowcy ogłosili, że łazik Curiosity wyląduje w kraterze Gale. Więcej...
   • 13 sierpnia 2011 - inżynierowie zakończyli wszystkie testy łazika. Więcej...
   • 8 września 2011 - w budynku VIF, położonego w pobliżu platformy startowej SLC-41, rozpoczęto montaż rakiety nośnej Atlas V (wersja 541) - ustawiono pierwszy stopień.
   • 12-15 września 2011 - inżynierowie dołączali do pierwszego stopnia cztery stałopaliwowe rakiety wspomagające (SRM).
   • 21 września 2011 - na rakiecie zainstalowano stopień Centaur.
   • 23 września 2011 - inżynierowie połączyli łazik ze stopniem lądowniczym tzw. podniebnym dźwigiem, następnie na całość została nałożona tylna osłona kapsuły podróżnej.
   • 10 października 2011 - do kapsuły podróżnej zawierającej złożony łazik MSL Curiosity oraz człon lądowniczy zainstalowano stopień podróżny.
   • 11 października 2011 - kapsuła podróżna z łazikiem została zamknięta poprzez zamontowanie osłony termicznej.
   • 25 października 2011 - kapsuła podróżna łazika MSL Curiosity wraz ze stopniem podróżnym została zamknięta w kapsule aerodynamicznej rakiety nośnej Atlas V.
   • 3 listopada 2011 - kapsuła aerodynamiczna rakiety nośnej z łazikiem MSL Curiosity została przewieziona do budynku VIF i zainstalowana na rakiecie nośnej Atlas V (wersja 541). Więcej...
   • 17 listopada 2011 - łazik Curiosity, znajdujący się w kapsule podróżnej oraz kapsule aerodynamicznej rakiety, został połączony z generatorem RTG. Więcej...
   • 18 listopada 2011 - o godzinie 19:35:10 czasu uniwersalnego łazik Curiosity został włączony. Więcej...
   • 19 listopada 2011 - z powodu konieczności wymiany jednego z akumulatorów systemu bezpieczeństwa rakiety Altas V, start został przełożony o jeden dzień - na 26 listopada na godzinę 15:02 czasu uniwersalnego. Więcej...
   • 25 listopada 2011 - o godzinie 13:45 czasu uniwersalnego mobilna platforma startowa z rakietą nośną Atlas V została ustawiona na platformie startowej SLC-41.
   • 26 listopada 2011 - o godzinie 15:02:00,237 czasu uniwersalnego z platformy startowej SLC-41 wystartowała rakieta nośna Atlas V (wersja 541) z kapsułą podróżną zawierającą łazik MSL Curiosity. 44 minuty i 12 sekund po starcie kapsuła oddzieliła się od stopnia Centaur i rozpoczęła samodzielny lot w kierunku Marsa. Więcej...
   • 1 grudnia 2011 - z powodu niezwykle precyzyjnego wystrzelenia kapsuły na trajektorię międzyplanetarną, kontrolerzy misji przesunęli wykonanie pierwszego manewru korekty na koniec grudnia lub początek stycznia 2012 roku. W chwili obecnej kapsuła przeleci obok Marsa w odległości 61 200 kilometrów - planowano 56 400 kilometrów.
   • 6 grudnia 2011 - instrument RAD - znajdujący się wewnątrz kapsuły podróżnej - rozpoczął gromadzenie danych o międzyplanetarnym środowisku radiacyjnym.
   • 11 stycznia 2012 - o 23:00 czasu uniwersalnego rozpoczął się 175-minutowy okres, w trakcie którego wykonane zostały manewry korekty trajektorii kapsuły MSL Curiosity. Łączna zmiana prędkości wyniosła 5,5 m/s i była kombinacją nieznacznego przyśpieszenia sondy oraz niewielkiej zmiany kierunku jej lotu. Celem tych manewrów było przybliżenie trajektorii lotu kapsuły do Marsa (o około 40 000 kilometrów) oraz przyśpieszenie czasu lądowania o około 14 godzin. Więcej...
   • 26 marca 2012 - przeprowadzono około 9 minutowy manewr korekty trajektorii kapsuły MSL Curiosity. Łączna zmiana prędkości wyniosła około 0,8 m/s i była kombinacją nieznacznego przyśpieszenia sondy oraz niewielkiej zmiany kierunku jej lotu. Więcej...
   • 11 czerwca 2012 - NASA poinformowała o dokonaniu aktualizacji oprogramowania nawigacyjnego łazika MSL Curiosity, dzięki czemu elipsa błędu lądowania zmniejszyła się o ponad połowę (szerokość 7 km, długość 20 km). Więcej...
   • 26 czerwca 2012 - przeprowadzono około 40 sekundowy manewr korekty trajektorii kapsuły MSL Curiosity. Zmiana prędkości wyniosła 0,05 m/s i pozwoliła skorygować niewielkie błędy po poprzednich manewrach oraz przybliżyć lądowisko MSL o około 7 kilometrów do podnóża Mount Sharp. Więcej...
   • 29 lipca 2012 - około godziny 5 czasu uniwersalnego przeprowadzono 6 sekundowy manewr korekty trajektorii kapsuły MSL Curiosity. Zmiana prędkości wyniosła 0,01 m/s - pozwoli to przesunąć miejsce wejścia kapsuły w atmosferę marsjańską o około 21 kilometrów na wschód. Więcej...
   • 3 sierpnia 2012 - kontrolerzy lotu kapsuły MSL Curiosity poinformowali o braku konieczności przeprowadzenia manewru korekty trajektorii TCM-5. O godzinie 19:35 czasu uniwersalnego kapsuła znajdowała się w odległości 753 200 kilometrów od Marsa.
   • 6 sierpnia 2012 - o godzinie 5:17:57,3 ziemskiego czasu uniwersalnego, łazik Curiosity wylądował na powierzchni Aeolis Palus (w 154-kilometrowym kraterze Gale), w miejscu o współrzędnych 4,5895 °S i 137,4417 °E. Sygnał o pomyślnym lądowaniu łazika dotarł na Ziemię o 5:31:45 czasu uniwersalnego. Więcej...
   • 9 sierpnia 2012 - ze 130 miniaturowych zdjęć wykonanych przez Mast Camera powstała pierwsza kolorowa 360-stopniowa panorama miejsca lądowania łazika Curiosity. Więcej...
   • 19 sierpnia 2012 - pierwsze, testowe użycie laserowego instrumentu naukowego - ChemCam. Zbadano skład chemiczny niewielkiego kamienia, który znajdował się w pobliżu łazika (otrzymał on nazwę "Coronation"). Więcej...
   • 22 sierpnia 2012 - łazik wykonał pierwszą testową jazdę po powierzchni Marsa. Składała się ona ze wszystkich niezbędnych manewrów: jazdy do przodu, obrotu w miejscu i jazdy do tyłu. Łącznie łazik przebył odcinek 7 metrów. Więcej...
   • 7 października 2012 - Sol 61 - łazik Curiosity wykonał - za pomocą specjalnego nabieraka umieszczonego na 2,1-metrowym wysięgniku - testową operację poboru pierwszej próbki marsjańskiej gleby i pyłu. Więcej...
   • 17 października 2012 - Sol 71 - wysięgnik łazika Curiosity dostarczył pierwszą próbkę gleby do przeprowadzenia analizy mineralogicznej za pomocą instrumentu CheMin. Więcej...
   • 9 listopada 2012 - Sol 93 - wysięgnik łazika Curiosity dostarczył pierwszą próbkę gleby do przeprowadzenia analizy składu chemicznego za pomocą instrumentu SAM. Więcej...
   • 6 stycznia 2013 - Sol 150 - pierwsze, testowe użycie mechanicznej szczotki Dust Removal Tool (DRT) do usunięcia pyłu oraz wierzchniej, zwietrzałej warstwy skały "Ekwir_1". Więcej...
   • 6 lutego 2013 - Sol 180 - pierwsze, testowe użycie wiertła. MSL Curiosity wwiercił się na głębokość około 2 centymetrów w marsjańską skałę zwaną "John Klein". Więcej...
   • 8 lutego 2013 - Sol 182 - za pomocą wiertła łazik Curiosity wywiercił drugi otwór (głęboki na 6,4 cm) w skale "John Klein". Jest to pierwszy otwór z którego zostanie pobrana próbka do dalszych badań.
   • 28 lutego 2013 - z powodu problemów z pamięcią flash głównego komputera łazika, inżynierowie przełączyli go na komputer zapasowy i wprowadzili w stan awaryjny. Więcej...
   • 2 marca 2013 - inżynierowie przełączyli łazik z powrotem na normalny tryb pracy. Trwają prace nad wznowieniem badań. Więcej...
   • 17 marca 2013 - z powodu problemów z oprogramowaniem, łazik automatycznie przełączył się w stan awaryjny. Przyczyną okazał się błędny rozmiar pliku przesyłanego do łazika. Więcej...
   • 19 marca 2013 - inżynierowie przełączyli łazik z powrotem na normalny tryb pracy. Więcej...
   • 25 marca 2013 - po prawie miesięcznej przerwie łazik wznowił prowadzenie badań naukowych. Więcej...
   • 19 maja 2013 - łazik wywiercił swój drugi "naukowy" otwór w skalnej powierzchni Marsa (skała Cumberland). Więcej...
   • 7 lipca 2013 - przejeżdżając 40 metrów łazik rozpoczął 8-kilometrową podróż do podnóżą góry Mount Sharp. Więcej...
   • 6 sierpnia 2013 - łazik Curiosity jest już rok (ziemski) na Marsie. Więcej...
   • 31 stycznia 2014 - łazik Curiosity sfotografował Ziemię oraz Księżyc na marsjańskim nocnym niebie. Więcej...
   • 19 lutego 2014 - łazik Curiosity sfotografował ciekawą formację skalną (zwaną wychodnią Junda) oraz swój odległy cel podróży - górę Mount Sharp. Więcej...
   • 2 kwietnia 2014 - po przejechaniu 30 metrów i wjechaniu na szczyt niewielkiego wzgórka, łazik Curiosity dotarł do kolejnego ważnego celu badawczego "Kimberley". Więcej...
   • 2 i 3 kwietnia 2014 - prawa kamera nawigacyjna łazika Curiosity sfotografowała tajemniczy błysk światła na powierzchni Marsa. Więcej...
   • 21 kwietnia 2014 - łazik Curiosity po raz pierwszy w historii sfotografował planetoidy z powierzchni Marsa. Na jednym zdjęciu udało uchwycić się Ceres (obecnie to planeta karłowata), Westę oraz jeden z księżyców Marsa - Dejmosa. Więcej...
   • 5 maja 2014 - łazik Curiosity wywiercił otwór w płycie piaskowca "Windjana. Wydobyty materiał zostanie poddany analizie przez instrumenty CheMin i SAM. Więcej...
   • 25 maja 2014 - łazik Curiosity odkrył swoje pierwsze meteoryty (żelazne). Więcej...
   • 4 czerwca 2014 - łazik Curiosity po raz pierwszy w historii zaobserwował z powierzchni Marsa tranzyt Merkurego na tle tarczy Słońca. Więcej...
   • 24 czerwca 2014 - minął rok marsjański (687 dni ziemskich lub 669 dni marsjańskich) od wylądowania łazika Curiosity na powierzchni Czerwonej Planety. Więcej...
   • 17 sierpnia 2014 - za pomocą szczotki DRT łazik Curiosity oczyścił fragment płyty skalnej zwanej "Bonanza King". Więcej...
   • 24 września 2014 - łazik Curiosity wywiercił otwór w skale zwanej "Confidence Hills" - jest to pierwszy otwór wywiercony w formacji geologicznej zaliczanej do góry Mount Sharp. Więcej...
   • 24 lutego 2015 - łazik Curiosity wywiercił otwór w skale zwanej "Telegraph Peak" - jest to trzeci otwór wywiercony w formacji geologicznej "Pahrump Hills" zaliczanej do góry Mount Sharp. Więcej...
   • 27 lutego 2015 - podczas transferu próbki pobranej z otworu w skale "Telegraph Peak" doszło do skoku napięcia w układzie elektrycznym łazika co doprowadziło do przerwania wszystkich wykonywanych czynności. Więcej...
   • 11 marca 2015 - po zdiagnozowaniu przyczyn zwarcia elektrycznego, automatyczny wysięgnik łazika podał próbkę gruntu z odwiertu "Telegraph Peak" do instrumentu CheMin. Więcej...
   • 15 maja 2015 - przeprowadzono próby nowego sposobu ustawiania ostrości zdjęć z kamery instrumentu ChemCam. Więcej...


Mapa serwisu
Zasady korzystania z serwisu
• Misje sond kosmicznych 2007-2015
• Data ostatniej aktualizacji: 7 maja 2015