sondy kosmiczne
HST
Teleskop Hubbla
Inne oznaczenia i nazwy:
   • Teleskop Kosmiczny Hubbla
   • Hubble Space Telescope
   • Space Telescope
   • 1990-037B
   • 20580

Data startu: 24 kwietnia 1990 roku o 12:33:51 czasu uniwersalnego
Masa całkowita teleskopu: 11 110 kg

Opis misji
Kosmiczny Teleskop Hubbla jest pierwszym teleskopem kosmicznym z programu "Wielkie Obserwatoria" NASA, który został wystrzelony na orbitę (inne to: nieistniejący już Compton Gamma-Ray Observatory, Chandra X-Ray Observatory i Spitzer Space Telescope).

Budowa teleskopu
Kadłub teleskopu ma kształt cylindra o długości 15,9 metra i składa się z dwóch przedziałów: teleskopowego o średnicy 3,1 metra i instrumentalnego o średnicy 4,2 metra. W około 1/3 długości teleskopu (licząc od podstawy) umieszczono dwa (po przeciwnych stronach kadłuba) wsporniki baterii słonecznych. W tej samej odległości, prostopadle do osi wsporników umieszczono na kadłubie dwa maszty anten wysokiego zysku. Otwór aperatury teleskopu, w razie potrzeby, może zostać zamknięty za pomocą specjalnej pokrywy.

Kontrola orientacji przestrzennej i stabilności teleskopu podporządkowana jest wymogom prowadzenia obserwacji. W tym celu wyposażono go w sześć żyroskopów, przy czym dwa z nich są konieczne do utrzymania prawidłowego nakierowania teleskopu i utrzymania stabilności. Wewnątrz żyroskopu specjalne koła rotują z szybkością 19 000 obrotów na minutę a elektronika wykrywa i koryguje bardzo małe zmiany ich osi obrotu. Bardzo dokładna kontrola orientacji możliwa jest natomiast za pomocą specjalnych czujników FGS (z ang. Fine Guidiance Sensors). Czujniki te nakierowują się na gwiazdę w polu widzenia teleskopu i za pomocą żyroskopów korygują dryf gwiazdy związany z ruchem teleskopu po orbicie ziemskiej. Dokładność nakierowania teleskopu na wybrany cel za pomocą tych czujników może wynosi nawet 0,005" (sekundy łuku). Do kontroli orientacji wykorzystywane są także czujniki słoneczne oraz magnetyczne.

Teleskop zasilany jest obecnie z dwóch paneli baterii słonecznych o rozmiarach 7,1 metra na 2,6 metra (około 30% mniejsze niż poprzednie), które mogą wygenerować moc 5270 W (o 20% więcej niż poprzednie). Moc ta wystarcza do równoczesnego funkcjonowania wszystkich instrumentów naukowych. HST wyposażono także w sześć akumulatorów niklowo-wodorowych o pojemności 75 Ah każdy. Akumulatory zgrupowane w dwa pakiety ważą łącznie 428 kilogramów. Dzięki specjalnym gniazdom, trakcie misji serwisowych wahadłowca, teleskop może być zasilany ze źródła zewnętrznego (ogniw paliwowych wahadłowca).

W celu ochrony HST zarówno przed zbytnim wychłodzeniem jak i przegrzaniem, ponad 80% powierzchni teleskopu pokryto wielowarstwową powłoką izolacyjną. Izolacja ta składa się z 15 warstw aluminiowanej folii kaptonowej oraz zewnętrznej, odbijającej światło słoneczne aluminiowanej folii teflonowej. Większość pozostałej powierzchni pokryta jest elastyczną, aluminiowaną lub srebrzoną taśmą. Stosowane są także pomocnicze grzejniki elektryczne oraz specjalne, adsorpcyjne powłoki malarskie.

HST został wyposażony w dwie anteny wysokiego zysku HGA i dwie niskiego zyski LGA. Anteny wysokiego zysku służą do szybkiej transmisji danych naukowych podczas gdy anteny niskiego zysku służą przede wszystkim do odbioru komend naziemnych oraz przesyłania danych inżynieryjnych. Komunikacja odbywa się w paśmie S na częstotliwości 2255,5 MHz lub 2287,5 MHz (HGA) oraz w zakresie od 2100 MHz do 2300 MHz (LGA). Prawie cała (95% komunikacji LGA) komunikacja odbywa się poprzez dwa geostacjonarne satelity TDRS (41°W i 171°W).

HST posiada system zarządzania danymi który oparty jest obecnie na komputerze wyposażonym w procesor Intel 80486 (20 razy szybszy niż poprzedni). Jego zadaniem jest wykonywanie komend, formatowanie danych (telemetria), sterowanie panelami słonecznymi, oszacowywanie stanu systemów oraz nakierowywanie i stabilizacja teleskopu. System ten wyposażono w dwa półprzewodnikowe urządzenia rejestracyjne o pojemności 12 Gb oraz zapasowy magnetofon o pojemności 1,2 Gb.

Teleskop wyposażono w zwierciadło główne o średnicy 2,4 metra - wykonanym w systemie Ritchey-Chretien - oraz w zwierciadło wtórne o średnicy 30 centymetrów. Światło po wejściu przez otwór aperatury odbija się od zwierciadła głównego, następnie od zwierciadła wtórnego, przechodzi przez 60-centymetowej średnicy otwór w zwierciadle głównym i skupia w ognisku, około 1,5 metra za zwierciadłem głównym. W ognisku umieszczone są cztery instrumenty naukowe i trzy czujniki FGS.

Przebieg misji
   • 1977 - Amerykański Kongres przyznaje fundusze na budowę Teleskopu Hubbla.
   • 1981 - rozpoczyna działalność Instytut Naukowy Teleskopu Kosmicznego STScI.
   • 24 kwietnia 1990 - o 12:33:51 czasu uniwersalnego nastąpił start promu kosmicznego Discovery do misji STS-31 z Kosmicznym Teleskopem Hubbla na pokładzie.
   • 25 kwietnia 1990 - 19:38 czasu uniwersalnego Kosmiczny Teleskop Hubbla został wysunięty z ładowni promu.
   • 25 czerwca 1990 - odkryto aberację sferyczną głównego zwierciadła HST.
   • 2 grudnia 1993 - start promu Endeavour do misji STS-61 - pierwszej misji serwisowej HST (SM1) - instalacja optyki korekcyjnej COSTAR, zastąpienie kamery WFPC1 kamerą WFPC2.
   • 11 lutego 1997 - start promu Discovery do misji STS-82 - drugiej misji serwisowej HST (SM2) - zastąpienie FOS instrumentem STIS oraz GHRS instrumentem NICMOS.
   • 20 grudnia 1999 - start promu Discovery do misji STS-103 - trzeciej misji serwisowej (SM3-A) - wymiana żyroskopów, ogólne czynności serwisowe.
   • 1 marca 2002 - start promu Columbia do misji STS-109 - czwartej misji serwisowej (SM-3B) - instalacja kamery ACS, wymiana baterii słonecznych, instalacja systemu chłodzącego instrumentu NICMOS.
   • 11 sierpnia 2008 - stutysięczna orbita wokółziemska.
   • 11 maja 2009 - o 18:01 czasu uniwersalnego z platformy startowej 39A wystartował prom kosmiczny Atlantis do misji STS-125 - piątej i ostatniej misji serwisowej Telskopu Hubbla (SM-4).
   • 4 lipca 2011 - Teleskop Hubbla wykonał swoją milionową obserwację, której celem była planeta HAT-P-7b (poszukiwano spektroskopowych dowodów na obecność pary wodnej w atmosferze tej planety).
   • 5 kwietnia 2012 - komisja Senior Review Committee zaleciła NASA sfinansowanie misji Teleskopu do końca roku fiskalnego 2014 (do 30 września), z propozycją rozszerzenia dalszego finansowania o kolejne dwa lata (ostateczna decyzja zapadnie na kolejnym spotkaniu komisji SRC w 2014 roku). Więcej...
   • 11 lipca 2012 - ogłoszono odkrycie - na podstawie zdjęć wykonanych przez kamerę WFC 3 - piątego księżyca Plutona S/2012 (134340) P1. Więcej...
   • 15 lipca 2013 - na podstawie ponad 150 zdjęć wykonanych przez HST w latach 2004-2009, Mark Showalter z SETI Institute w Mountain View odkrył czternasty księżyc Neptuna, który otrzymał oznaczenie S/2004 N1. Więcej...
   • 29 października, 15 listopada, 13 grudnia 2013 i 14 stycznia 2014 - Teleskop Hubble wykonuje serię zdjęć rozpadającej się planetoidy P/2013 R3. Więcej...
   • 16 czerwca 2014 - specjalny komitet (Hubble Space Telescope Time Allocation Committee) zezwolił na użycie HST do poszukiwania kolejnego obiektu badawczego dla sondy New Horizons. Więcej...
   • 16 - 26 czerwca 2014 - Teleskop Hubbla przeprowadzil testowe poszukiwania KBO - znaleziono dwa obiekty kture oznaczono jako 0720090F i 1110113Y. Więcej...
   • 15 października 2014 - NASA ogłosiła sukces poszukiwania obiektów KBO jako potencjalnych celów dla misji sondy New Horizons po jej przelocie obok Plutona w lipcu 2015 roku. Więcej...


Mapa serwisu
Zasady korzystania z serwisu
• Misje sond kosmicznych 2007-2015
• Data ostatniej aktualizacji: 2 stycznia 2015