Kontakt | Mapa witryny | Szukaj
Strona główna Sondy planetarne Sondy księżycowe Satelity ziemskie
Sondy księżycowe
Księżyc
Clementine Sonda Clementine
Inne oznaczenia i nazwy:
   • Deep Space Program Science Experiment
   • 1994-004A
   • DSPSE
   • 22973

Data startu: 25 stycznia 1994 roku o godzinie 16:34 czasu uniwersalnego
Masa całkowita sondy: 227 kg

Cel misji
Misja była wspólnym przedsięwzięciem Ballistic Missile Defense Organization (BMDO) i NASA. Celem misji był przetestowanie czujników i komponentów sondy w warunkach kosmicznych oraz wykonanie obserwacji naukowych Księżyca oraz asteroidy bliskiej Ziemi 1620 Geographos. Z powodu awarii komputera nie udało się przeprowadzić obserwacji asteroidy. Obserwacje Księżyca obejmowały sfotografowanie jego powierzchni zarówno w świetle widzialnym jak i w ultrafiolecie i podczerwieni, pomiary wykonywane wysokościomierzem laserowym, pomiary grawimetryczne oraz badania cząstek naładowanych.

Instrumenty naukowe
Sonda została wyposażona w sześć instrumentów naukowych: CPT, UV/Vis, NIR, LIDAR, LWIR oraz HIRES. Clementine przeprowadziła również trzy dodatkowe eksperymenty: Star Tracker Cameras, S-Band Transponder Doppler Gravity Experiment oraz Bistatic Radar Experiment.

   • CPT (Charged Particle Telescope) - jest przyrządem do pomiaru strumienia i widma energetycznego protonów (w zakresie 3-80 MeV) oraz elektronów (w zakresie 25-500 keV). Przyrząd miał pole widzenia 10 stopni i był wyposażony w półprzewodnikowy detektor krzemowy typu SSB o powierzchni 100 mm².

   • UV/Vis (Ultraviolet/Visible CCD Camera) - kamera przeznaczona do badań w świetle widzialnym i ultrafiolecie. Przyrząd składał się z teleskopu o średnicy aperatury 46 mm, zestawu sześciu filtrów (415, 750, 900, 950, 1000 nm oraz filtr szerokopasmowy o zakresie 400-1000 nm) oraz detektora CCD o matrycy 288 na 384 pikseli. Pole widzenia przyrządu wynosiło 4,2 x 5,6°; czas integracji zdjęcia wahał się od 1 do 40 ms.

   • NIR (Near-Infrared CCD Camera) - kamera przeznaczona do badań w bliskiej podczerwieni. Przyrząd składał się z teleskopu o średnicy aperatury 29 mm, zestawu sześciu filtrów (1100, 1250, 1500, 2000, 2600 oraz 2780 nanometrów) oraz detektora CCD (chłodzonego do 70 K) o matrycy 256 na 256 pikseli (InSb). Pole widzenia przyrządu wynosiło 5,6 x 5,6°.

   • LIDAR (Laser Image Detection and Ranging) - wysokościomierz laserowy. Przyrząd składał się z lasera Nd-YAG (1064 nm) emitującego 180 mJ impulsy o szerokości 10 ns. Odbite od powierzchni impulsy odbierane był przez obiektyw kamery HIRES i poprzez zwierciadło dichroiczne, kierowane na detektor (tzw. fotodiodę lawinową). Pionowa rozdzielczość pomiaru wynosiła 40 metrów, natomiast pozioma - około 100 metrów.

   • LWIR (Long-Wavelength Infrared Camera) - kamera przeznaczona do badań w podczerwieni. Przyrząd składał się z teleskopu o średnicy aperatury 131 mm oraz detektora CCD (chłodzonego do 65 K) o matrycy 128 na 128 pikseli (HgCdTe). Widmowy zakres pracy detektora mieścił się w zakresie od 8000 do 9500 nanometrów. Pole widzenia przyrządu wynosiło 1 x 1°.

   • HIRES (High-Resolution Camera) - kamera przeznaczona do badań w świetle widzialnym. Przyrząd składał się z teleskopu o średnicy aperatury 131 mm, zestawu sześciu filtrów (415, 560, 650, 750, filtra szerokopasmowego 400-800 nm oraz nieprzeźroczystej osłony ochronnej) oraz detektora CCD o matrycy 288 na 384 pikseli. Pole widzenia przyrządu wynosiło 0,3 x 0,4°. Teleskop kamery wykorzystywał również detektor przyrządu LIDAR.

   • Star Tracker Cameras - kamera wykorzystywana przez system orientacji przestrzennej sondy. Przeznaczona była głównie do wykonywania zdjęć gwiazd tła, ale fotografowano nią również powierzchnię Ziemi i Księżyca. Składał się z teleskopu o średnicy aperatury 14 mm, filtra szerokopasmowego (400-1100 nm) i detektora CCD o matrycy 384 na 576 pikseli. Pole widzenia przyrządu wynosiło 28 x 43°.

   • S-Band Transponder Doppler Gravity Experiment - eksperyment wykorzystujący urządzenia systemu komunikacyjnego sondy. Stacje naziemne śledziły zmiany częstotliwości sygnału radiowego sondy (efekt Dopplera), co odzwierciedlało zmiany prędkości orbitalnej orbitera. Z uzyskanych danych (po uwzględnieniu poprawek) sporządzono mapę księżycowego pola grawitacyjnego.

   • Bistatic Radar Experiment - eksperyment radarowy. Za pomocą 1,1-metrowej anteny wysokiego zysku sonda wysyłała sygnał radiowy o prawostronnej polaryzacji kołowej na częstotliwości 2,273 GHz (o mocy 6 W) w kierunku wybranego punktu na powierzchni Księżyca. Po odbiciu fale te były odbierane przez 70-metrowe anteny naziemnych stacji DSN. Ze zmian charakterystyki promieniowania można uzyskać pewne informacje o właściwości powierzchni w badanym miejscu.

Przebieg misji
   • 25 stycznia 1994 roku - o godzinie 16:34:00 czasu uniwersalnego z platformy startowej SLC-4W AFB Vandenberg wystartowała rakieta nośna Titan 2G z sondą Clementine na pokładzie.
   • 3 lutego 1994 roku - za pomocą silnika Star 37FM (z Interstage Adapter Satellite) sonda opuściła orbitę ziemską.
   • 5 lutego 1994 roku - pierwszy przelot sondy obok Ziemi.
   • 15 lutego 1994 roku - drugi przelot Clementine obok Ziemi.
   • 19 lutego 1994 roku - sonda weszła na polarną orbitę księżycową.
   • 26 lutego 1994 roku - rozpoczęcie mapowania powierzchni Księżyca.
   • 5 maja 1994 roku - sonda opuszcza orbitę księżyca i zostaje skierowana do asteroidy 1620 Geographos.
   • 7 maja 1994 roku - o godzinie 14:39 czasu uniwersalnego nastąpiła awaria komputera, która spowodowała aktywację silniczków orientacji przestrzennej i wzrost obrotów sondy do około 80 na minutę.

Data ostatniej aktualizacji: