Kontakt | Mapa witryny | Szukaj
Strona główna Sondy planetarne Sondy księżycowe Satelity ziemskie
Sondy księżycowe
Księżyc
Chang'e 1 Sonda Chang'e 1
Inne oznaczenia i nazwy:
   • Chang'E-1
   • 2007-051A
   • 32273

Data startu: 24 października 2007 roku o 10:05 czasu uniwersalnego
Masa całkowita sondy: 2350 kilogramów

Cel misji
Chang'e 1 był pierwszą chińską sondą księżycową i częścią pierwszego etapu chińskiego programu eksploracji Księżyca. Głównymi zadaniami orbiterem było: sfotografowanie powierzchni Księżyca i uzyskanie jego trójwymiarowych zdjęć, detekcja i rozkład kilkunastu pierwiastków na powierzchni, poszukiwanie i ocena księżycowych zasobów helu-3, oszacowanie grubości regolitu oraz badanie środowiska kosmicznego w odległości od 40 000 do 400 000 kilometrów od Ziemi.

Budowa sondy
Niewiele wiadomo o budowie i systemach orbitera. Chang'e 1 miał kształt sześcianu z dwoma panelami słonecznymi zamontownymi po przeciwnych stronch kadłuba oraz dwoma antenami wysokiego zysku. Masa startowa orbitera wynosiła 2350 kilogramów - około połowę tej masy stanowiło paliwo rakietowe, natomiast łączna masa instrumentów naukowych wynosi 130 kilogramów.

Orbiter wyposażono w silnik rakietowy służący do wykonywania manewrów korekt orbity oraz wejścia na orbitę księżycową.

Komunikacja z Ziemią prowadzona była w paśmie S z szybkością 3 Mb/s.

Chang'e 1 został wyposażony w urządzenie rejestracyjne typu flash o pojemności 48 Gb.

Instrumenty naukowe
Orbiter Chang'e 1 wykonał sześć eksperymentów naukowych (OIS, LA, GXRS, MD, SEMS i PDMS) realizowanych przez osiem instrumentów naukowych.

   • OIS (Optical Imaging System) jest przyrządem składającym się z dwóch instrumentów: CCD Stereo Camera i Interferometer Spectrometer Imager. Pierwszy instrument to kamera stereo która mogła wykonywać zdjęcia powierzchni z trzech pozycji: fotografując teren znajdujący się bezpośrednio pod orbiterem (kąt 0°), nieco przed (odchylenie kamery o kąt 17°) oraz nieco za nim (kąt -17°). Rozdzielczość uzyskiwanych zdjęc wynosiła 120 metrów przy szerokości fotografowanego pasa powierchni - 60 kilometrów. Drugi instrument był spektrometrem obrazującym, który mógł wykonywać multispektralne zdjęcia powierzchni Księżyca w zakresie widmowym od 480 nm do około 960 nm. Rozdzielczość takich zdjęć wynosiła 200 metrów przy szerokości fotografowanego pasa powierzchni - 25,6 kilometra.

   • LA (Laser Altimeter) - altimetr laserowy służył do pomiaru odległości orbiter - powierzchnia Księżyca. Składał się z nadajnika laserowego (długość fali 1064 nm) oraz odbiornika impulsów. Za pomocą tego instrumentu mierzono odległość z dokładnością do 1 metra.

   • GXRS (Gamma/X-Ray Spectrometers) - spektrometry promieniowania rentgenowskiego i gamma. Rejestrując promieniowanie rentgenowskie i gamma emitowane przez materię powierzchni księżycowej, spektrometry te będą mogły zidentyfikować pierwiastki takie jak potas, tor, uran, tlen, krzem, magnez, glin, wapń, tellur, tytan, sód, mangan, chrom i lantan oraz opracować mapę ich rozkładu na powierzchni. Spektrometr rentgenowski może rejestrować pomieniowanie o energi od 0,5 do 60 keV, natomiast spektrometr gamma od 300 keV do 9 MeV.

   • MD (Microwave Detector) - radiometr mikrofalowy. Instrument mierzył grubość regolitu księżycowego oraz temperaturę powierzchni z dokładnością do 0,5 K. Przyrząd składał się z anteny odbiornika i czterech anten kompensujących promieniowanie kosmiczne. Antena mogła odbierać promieniowanie mikrofalowe w czterech zakresach częstotliwości (3; 7,8; 19,35 oraz 37 GHz) - spodziewana głębokośc penetracji gruntu to odpowiednio 30 m, 20 m, 10 m i 1 metr.

   • SEMS (Space Environment Monitor System) zestaw instrumentów do monitoringu środowiska kosmicznego. Składał się z detektora wysokoenergetycznych cząstek słonecznych (High-Energy Solar Particle Detector - HESPD) oraz dwóch detektorów niskoenergetycznych jonów (Low-Energy Ion Detector LEID). HESPD składał się z sześciu czujników i może mierzyć protony o energiach od 4 MeV do 400 MeV, elektrony o energiach od 0,095 MeV do 2,2 MeV oraz strumień cięższych jonów (takicj jak hel, lit, węgiel) o energiach w zakresie od 13 MeV do 730 MeV. LEID mógł mierzyć strumień jonów wiatru słonecznego o energiach od 0,5 keV do 20 keV.

Przebieg misji
   • 24 października 2007 roku - o 10:05 czasu uniwersalnego z Xichang Satellite Launch Center wystartowała rakieta nośna CZ-3A (Długi Marsz 3A) z orbiterem Chang'e 1 na pokładzie. O 10:29 czasu UTC nastąpiło oddzielenie sondy od górnego stopnia rakiety - osiągnięto orbitę ziemską o wysokości 205 na 50 930 kilometrów i okresie obiegu 16 godzin.
   • 25 października 2007 roku - o 9:55 czasu UTC dokonano 130 sekundowego manewru podniesienia perygeum orbity do wysokości około 600 kilometrów.
   • 26 października 2007 roku - o 9:44 czasu UTC dokonano manewru podniesienia apogeum orbity do wysokości około 70 000 kilometrów, okres obiegu - 24 godziny.
   • 29 października 2007 roku - dokonano manewru podniesienia apogenum orbity do wysokości około 120 000 kilometrów, okres obiegu - 48 godzin.
   • 31 października 2007 roku - o 9:15 czasu UTC rozpoczęto 13-minutowy manewr podwyższenia apogeum orbity do wysokości około 380 000 kilometrów - osiągnięcie orbity transferowej.
   • 5 listopada 2007 roku - o 1:15 czasu UTC rozpoczął się 22 minutowy manewr wejścia na orbitę księżycową. Po zakończeniu pracy silnika sonda znalazła się na orbicie o wysokości 200 na 8600 kilometrów i okresie obiegu 12 godzin.
   • 6 listopada 2007 roku - nastąpił drugi manewr korekty orbity. Nowe parametry orbity: wysokość - 200 na 1700 kilometrów, okres orbitalny - 3,5 godziny.
   • 7 listopada 2007 roku - o godzinie 0:24 czasu UTC rozpoczął się 10 minutowy, trzeci manewr zacieśniania orbity księżycowej. Nowe parametry orbity: kołowa o wysokości 200 kilometrów oraz okresie obiegu 127 minut.
   • 26 listopada 2007 roku - w Pekinie premier Chin Wen Jiabao uroczyście odsłonił pierwsze zdjęcie wykonane przez kamery orbitera.
   • 27 stycznia 2008 roku - w związku ze zbliżającym się całkowitym zaćmieniem Księżyca, (21 lutego) sonda wykonała manewr korekty orbity, który pozwolił jej skrócić do 2 godzin okres braku zasilania w energię elektryczną (z baterii słonecznej).
   • 22 lutego 2008 roku - Chang'e 1 przetrwał zaćmienie i został przywrócony do pełnej zdolności operacyjnej.
   • 6 lipca 2008 roku - sonda sfotografowała całą powierzchnię Księżyca.
   • 12 listopada 2008 roku - zaprezentowano pierwszą chińską mapę całej powierzchni Księżyca.
   • 9 grudnia 2008 roku - przeprowadzono manewr obniżenia orbity do wysokości 100 kilometrów.
   • 1 marca 2009 roku - o godzinie 8:13 czasu uniwersalnego orbiter Chang'e 1 zakończył swoją misję zderzając się z powierzchnią Księżyca w miejscu o współrzędnych 1,50 °S i 52,36 °E.
Data ostatniej aktualizacji: